Yangın tesisatı

Öncelikle yangının ne olduğunu açıklayalım: Yanma olayı, ısı, oksijen ve yanıcı maddelerden oluşan üç faktörün bir arada olmasıyla ISI meydana gelir. Yanma olayı için ısının 260 – 400 C’ den, oksijenin ise % 15′ den fazla olması şarttır. Yangının sönmesi için de bu üç faktörden birinin ortadan kaldırılması gerekmektedir.

Yangın tesisatı yani Sprink (yağmurlama) sistemi, Bakanlar Kurulunun 10.08.2009 gün ve 2009/15316 sayılı kararı ile resmi gazetenin 9.09.2009 gün ve 27344 sayılı sayısında yayınlanan “Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” doğrultusunda sistemin zorunlu olduğu durumlar Madde 96’da belirtilmiştir.

Günümüzde yaşanan plansız kentleşmeyle artan büyük ticari ve endüstriyel yapılarda ve konutlarda yangın felaketiyle her geçen gün daha fazla karşılaşılmaktadır. Buna ülkemizde uygulanan yasa, yönetmelik ve standartların eksikliği ile yapı teknolojisinde ki teknik uygulama ve denetimlerin yetersizliği eklenince durum daha da vahim bir hal almaktadır.

Yangından doğabilecek zararları önlemenin yolu, yangına neden olabilecek riskleri ortadan kaldırmaktır. Yangın güvenlik önlemlerinin alınmasının yangın söndürmekten daha ekonomik olduğu gerçeği göz önüne alınırsa, bu konuda ilgili kesimlerin eğitilmesi ülke ekonomisi açısından önem arz etmektedir. Yangınların sayısının, yangınlardan oluşan zarar miktarının azaltılmasının başta gelen yolu kuşkusuz eğitimdir. İlgili kişiler ve sektör çalışanlarına yangınları önleme ve müdahale şeklinin öğretilmesi ülkemizde önemli bir konu olarak ele alınmalıdır.

Bazı yangınlarda yangın tesisatının istenen oranda etkili olmadığını görüyoruz. Bir binada yangın tesisatının mevcut olması yeterli değildir. Yangın tesisatının kullanılabilirliği de çok önemlidir. Bu nedenle yangın tesisatının yapımı aşamasında pratik kullanılabilirliği, yangın anında yeterli basınç ve debide su verebilmesi dikkate alınmalıdır. Ayrıca yapımından sonrada düzenli olarak bakımlarının yapılması gerekir. Bu şartların yerine getirilmemesi yangın tesisatlarını etkisiz kılmaktadır.

Yangın Tesisatı Neden Önemlidir?

Yangın, yanıcı özellikteki katı, sıvı ve gaz haldeki maddelerin denetim dışı (kontrolsüz) yanmasıdır. Bir yangınla ne zaman nerede ve hangi şartlar altında karşılaşılacağını kestirmek mümkün değildir. Bu yüzden tedbirli olmak gerekir. Yangından doğabilecek can kaybının yanı sıra zararları önlemenin veya azaltmanın en başta gelen yolu, yangına neden olacak faktörleri ortadan kaldırmak ve yangına hemen müdahale edebilecek tedbirleri almaktır.

Yapılan incelemelerde yangın güvenlik önlemleri ne kadar yetersiz ve kontrol mekanizması ne kadar yavaşsa, yangın sayısının ve yangından doğan zararların o oranda fazla olduğu görülmüştür. Yine yapılan incelemelere göre yangın güvenlik önemlerinin alınması, yangını söndürme işleminden ve yangının verdiği zararlardan daha ekonomiktir. Bir binayı yanmaz olarak inşa etmek mümkün değildir. O halde yapılacak en akıllıca iş onu güvenli hale getirmektir.

Yangın tehlikesini mümkün olduğu kadar minimuma indirmek ve yangına çabuk müdahale etmek için daha binaların tasarımı döneminde bir dizi tedbirler düşünülmelidir. Bu tedbirler, inşaat döneminde uygulanmalı ve işletme döneminde işlerliği sağlanmalıdır.

Ülkemizde yangınlar daha çok ısıtma sistemlerinde, mutfaklarda ve aydınlatma sistemlerinde meydana gelmektedir. Yangın çıkmasının nedeni ise standartlara uygun cihaz kullanılmaması, bakım yetersizliği ve kullanıcı hatalarıdır. Yangının büyük çoğunluğu kullanıcı hatalarından ve insanların dikkatsizlik ve tedbirsizliğinden kaynaklanır. Yangına ne kadar erken müdahale edilirse o kadar çabuk söndürülür ve yol açtığı hasar o denli az olur.

Genellikle yangınların büyük boyutlara ulaşmasının en büyük nedeni geç fark edilmesi, dolayısıyla müdahalenin de geç olmasıdır. Yangının hemen fark edilmesi için sürekli olarak insanların gözetlemesi veya otomatik algılama sistemlerinin olması gerekir.

Yangın tesisatı, kuru ve ıslak olmak üzere iki gruba ayrılır.

Kuru Yangın Tesisatı

Yangın tesisatını oluşturan boruların içinde su olmayan ancak yangın anında suyun verildiği tesisat çeşididir. Bu tesisat, içerisinde su bulunmayan bir su dağıtım sistemidir. Kuru yangın tesisatında kuru sistem vanasından tesisat uç noktasına kadar olan boru kısmı normal şartlarda basınçlı hava veya azot gazı ile doludur. Sistemde su yerine basınçlı gaz olması, binayı su boşalmasından veya sızıntısından korumaktadır. Kuru yangın tesisatı özellikle donma tehlikesi olan ve ısıtılmayan binalarda tercih edilir. Kuru yangın tesisatı en fazla 4830 m² alanı yangından koruyabilecek şekilde tasarlanır.

İtfaiye amaçlı kuru boru sistemi; bu sistemde devrede su yoktur. İtfaiye teşkilatı tarafından yapılan bağlantı ile su sağlanır. Sistem özellikle donma tehlikesi olan hacimlerde tercih edilir. Binaların üst katlarında ve itfaiye araçlarının giremeyeceği dar sokaklarda, kapalı çarşılarda ve yaygın alanlı binalarda kullanılır. Elle çalıştırılan kuru yangın tesisatında boruların içinde su bulunmaz, yangın anında itfaiye bağlantı ağzından tesisata su basılır ve yangına müdahale edilmesi sağlanmış olur. Bu sistem üzerinde bulunan bütün hortum bağlantıları itfaiyenin kullandığı standartlarda olmalıdır. Binalarda itfaiyenin hortum taşıyarak vakit kaybetmemesi için çıkış ağızları yanında en az 15 m uzunluğunda hortum bulundurulmalıdır.

Otomatik çalıştırılan kuru yangın tesisatında; kuru sistem valfinden sprinkler (serpiciler) başlıklarına kadar olan boru kısmı normal şartlarda basınçlı hava ile doludur. Yangın meydana geldiğinde açığa çıkan ısı sprinkler başlığındaki civanın genleşerek cam tüpünün patlaması ve başlıkların açılması, böylece basınçlı gazın boşalmasını sağlar. Basıncın belli bir değere düşmesi ile kuru sprinkler valfi otomatik olarak açılır ve boruların içi su ile dolmaya başlar. Bu esnada su alarmı veya elektrikli basınç anahtarı elektrik alarmını çalıştırır. Su aktığı sürece alarm çalmaya devam eder. Tesisat su ile dolunca sprinklerden yangın mahaline otomatik olarak su püskürtülmüş olur.

Otomatik kuru yangın tesisatını meydana getiren ana sistem parçaları; çek-valf, kuru sistem valfı, sisteme en çok 30 dakikada normal hava basıncı sağlayabilecek kapasitede basınçlı hava kaynağı, sistem kapasitesi 1900 lt’yi geçtiğinde kullanılan akselatör, su motoru alarmı veya elektrik alarmı ile basınç ölçüm cihazları ve sprinkler başlıklarından oluşmaktadır.

Islak Yangın Tesisatı

İçinde basınçlı su ile dolu bir boru ağı kullanılarak tasarlanıp yapılan yangın tesisatıdır. Bu sistem donma tehlikesi olmayan mahallerde, yüksek yapılarda ve iç hacmi yaklaşık 4000 m²’yi geçen mahallerde tercih edilir. Yangın tesisatına suyun doğrudan şehir şebekesinden ve ikili ağızdan verildiği durumlarda yapılacak bağlantı Şekil 5’te gösterilmiştir. Ancak ikili ağızdan itfaiye tarafından basılacak su temiz olmayabilir. İçme suyu ile yangın tesisatı suyunun karışmaması için çek-valf kullanılmalıdır.

Yangın Tesisatlarında Montaj Kuralları

  • Yangın tesisatı su tesisatından ayrı olarak galvanizli ya da siyah çelik borular kullanılarak yapılır.
  • Boruların olabildiğince düz ve kısa olmasına özen gösterilir.
  • Yangın dolaplarının montajı için en kolay ulaşabilecek yerleri seçiniz. Genellikle merdiven boşlukları ve kapı girişleri uygun olur. Yangın dolaplarının kolon bağlantı boruları mümkün olduğunca kısa bağlanır.
  • Yangın kolonunun altında yangın tesisatını ayıran ve daima açık durumda kalması için mühürlenmiş bir vana ve bir tersinmez vana bulunmalıdır. Vana, açık olduğu kolayca görülsün diye yükselen milli türden seçilir ve ancak kumanda ettiği tesisat bölümü işe yaramaz hale geldiğinde ya da bakım ve onarım durumlarında kapatılabilir.
  • Tesisatın en üstünde de borulardaki havanın boşaltılmasını sağlayan bir otomatik havalık bulunmalıdır. Havalık gerektiğinde boruların boşaltılmasını da kolaylaştırır. Borular paslanmaya karşı korunmalıdır. Önce astar sonra koruyucu boyaların yapılması gerekir. Boru güzergâhı dış darbelere açık aşındırıcı etkilerin bulunduğu veya elektriksel tehlikelerin bulunduğu alanlardan geçmemelidir. Boru bağlantı biçimi bağlantı parçaları kullanılarak (fittings) dişli bağlantı, flanşlı bağlantı, kaynaklı bağlantı ya da kelepçeli yivli bağlantı çeşitleri kullanılarak yapılır.
  • Boru türü ve bağlantı biçimi ne olursa olsun standartların gerektirdiği işletme basıncına dayanıklı olmalıdır.
  • Borular hiçbir zaman kendi ağırlıklarını taşımamalıdır. Borular duvar, tavan, yapı taşıyıcı elemanlarına veya özel olarak yapılmış konsollara, boru askılarına, sehpalara kelepçeleri ile sabitlenir.
  • Boruların içerisinde keten, inşaat artığı ve metal artıklarının kalmamasına dikkat edilir. Bu artıklar tesisatta tıkanıklıklara neden olabilir.

Malzeme Listesinin Hazırlanması

Tasarımı yapılıp projesi çizilmiş yangın tesisatının malzeme listesi proje üzerinden ölçülerin alınması suretiyle hazırlanır. Boru çapları ve metraj çıkarılıp listeye yazılır, yangın dolabı ve ekipmanları yangın dolabı sayısına göre listelenir. Tesisatta kullanılacak diğer donanım parçaları projeden alınarak listeye ilave edilir.

Her türlü sorularınız için ‘Göç Yapı Market, Mühendislik ve Tesisat‘ı arayabilirsiniz ya da aşağıdaki iletişim formunu eksiksiz bir şekilde doldurduğunuz takdirde uzman ekiplerimizin sizinle iletişime geçecektir.

Kusursuz hizmet anlayışı

Göç Yapı Market, Mühendislik ve Tesisat tarafından yaptıracağınız hizmetlerde kusursuz bir hizmet sunmak genel prensibimiz, çalışma anlayışımızdır.

Verdiğimiz hizmet sonrası herhangi bir sorun çıkması halinde en hızlı şekilde müdahalede bulunuyor, her gün ve her saat bizlerle iletişimde olmanız için tüm iletişim kanallarımızı açık tutuyoruz. İşimiz de gücümüz kalite. Bizim için kalite ve kusursuzluk her şeyden önce gelir. Dediğimiz gibi;

Evinize hayat getirmeye geldik!”

Referanslarımız